Piątek, 06 maja 2016r.
Strona domowa Mapa serwisu Kontakt

Skargi do Strasburga


Regionalne Centrum Informacji Europejskiej, obecnie Centrum Biznesu  w Koszalinie od samego początku swojej działalności zajmuje się problematyką związaną z ochroną praw człowieka. W 2001 r. z uwagi na duże zapotrzebowanie na informację wydaliśmy bezpłatną broszurę "Jak pisać skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu" (patrz: dział Publikacje). Publikacja ta spotkała się z dużym uznaniem środowiska prawniczego i otrzymała rekomendację Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia" oraz Fundacji Stefana Batorego w ramach programu "Obywatel w sądzie". Usługi doradcze świadczone przez Centrum Biznesu (dawniej RCIE) Koszalin w zakresie problematyki skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mają przede wszystkim na celu objaśnienie "krok po kroku" zawiłości procedur strasburskich, tak aby każdy potencjalny skarżący dokładnie wiedział w jakim terminie należy taką skargę złożyć, jakie wymogi formalne powinna ona spełniać i przede wszystkim jaki jest przedmiotowy i podmiotowy zakres skargi.

 

Oferujemy również odpłatne doradztwo prawne obejmujące kompleksowe przygotowanie skargi do ETPC lub przygotowanie uzasadnienia do domniemanego naruszenia praw gwarantowanych Konwencją. Mamy nadzieję, że zawarte w tym dziale informacje okażą się przydatnym drogowskazem dla tych wszystkich, którzy mają zamiar dochodzić ochrony przed Trybunałem w Strasburgu. Zapraszamy do kontaktu z naszym biurem.

Tekst został zaktualizowany w oparciu o nowe zasady wnoszenia
skargi do Trybunału obowiązujące od 1 stycznia 2016r.
Zapraszamy do zapoznania się ze zmianami!


Istota Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu

Zanim damy upust naszej "psychologicznej potrzebie poskarżenia się" do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu warto zapoznać się z istotą tej międzynarodowej instytucji. W naszym społeczeństwie Trybunał często mylnie jest traktowany jako remedium na wszelkie mankamenty życia w demokratycznym społeczeństwie: niesprawiedliwość władz, opieszałość sądów i urzędników, niesprawiedliwy wymiar sprawiedliwości itp. Takie postrzeganie Trybunału w Strasburgu jest nie do końca słuszne. Instancja strasburska nie została powołana po to, aby modyfikować rzeczywistość prawną poszczególnych państw, za każdym razem, gdy obywatel nie akceptuje jej. To państwa w pierwszej kolejności mają chronić prawa obywateli, Trybunał w Strasburgu jest ostatecznością. Często również podejmując decyzję o napisaniu skargi do Trybunału zapominamy o tym, że stoi on na straży praw gwarantowanych jedynie Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zatem staje się właściwy do rozpatrzenia skargi, tylko w sytuacjach naruszenia przez państwo praw gwarantowanych obywatelom Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Struktura i znaczenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

Europejska Konwencja Praw Człowieka, to traktat międzynarodowy, który wszedł w życie w 1953 r i ma on niewątpliwie charakter bezprecedensowy. Określa on niezbywalne prawa i wolności, na które każdy z nas może się powołać oraz zobowiązuje państwa do ich przestrzegania w stosunku do każdej osoby podlegającej ich jurysdykcji. Co więcej, Konwencja ustanawia międzynarodowy system ochrony praw człowieka. Państwa, a także osoby indywidualne, bez względu na ich obywatelstwo, mogą wnosić skargi do instytucji w Strasburgu, jeśli zarzucają państwu będącemu stroną Konwencji naruszenie zagwarantowanych w niej praw. Tą instancją jest oczywiście Europejski Trybunał Praw Człowieka, którego obligatoryjna jurysdykcja rozciąga się z urzędu na wszystkie państwa będące stronami Konwencji.

Podstawowe prawa i wolności objęte są przepisami rozdziału pierwszego Konwencji:

 

Prawa te przysługują człowiekowi od momentu urodzenia i z tego jedynie powodu, iż jest on człowiekiem. Dlatego też, podobnie jak Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Konwencja Europejska nie kreuje ani nie nadaje wymienionych w niej praw, stwierdza natomiast ich istnienie. Następne rozdziały zawierają przepisy, konstytuujące mechanizm kontrolny Konwencji, organizację i funkcjonowanie Trybunału oraz procedury postępowania w fazie rozpatrywania skarg. Znajdziemy tu przepisy wskazujące podmioty, uprawnione do wniesienia skargi, zasadę wykorzystania krajowych środków odwoławczych, będącą jednym z warunków dopuszczalności skargi oraz inne warunki dopuszczalności skargi.

 

Podstawowy tekst Konwencji (kliknij aby pobrać dokument) uzupełniony jest przyjętymi później protokołami dodatkowymi. Można je podzielić na trzy kategorie: część z nich (1, 4, 6, 7, 12, 13) rozszerza katalog chronionych praw.

 

I tak Protokół 1 wprowadza dodatkowo:

 

Protokół 4 gwarantuje, poza prawami, wymienionymi w Konwencji i Protokole I, także:

 

Protokół 6 wprowadza w art. 1 zakaz orzekania i wykonywania kary śmierci w czasie pokoju. Art. 2 protokołu przewiduje możliwość orzekania i wykonywania kary śmierci (wyłącznie zgodnie z postanowieniami ustawy) za czyny popełnione w czasie wojny bądź bezpośredniego nią zagrożenia. W protokole tym zawarty jest także zakaz derogowania jego postanowień na podstawie art. 15 oraz zakaz zgłaszania zastrzeżeń na podstawie art. 64 Konwencji.

 

Zgodnie z Protokołem 7 katalog praw chronionych uległ dalszemu rozszerzeniu o kolejne prawa, mianowicie:

Protokół 12 zawiera generalny zakaz dyskryminacji a dopiero podpisany Protokół 13 zakaz stosowania kary śmierci we wszelkich okolicznościach.

 

Odrębna grupą są protokoły, zmieniające procedurę postępowania przed Trybunałem, czyli zawierające postanowienia ustrojowo - proceduralne.

Do tej kategorii zalicza się Protokół II, III, V, VIII, IX, X, XI.

 

Materialne postanowienia Konwencji opisują jedynie standard minimalny, co oznacza, że w żadnym przypadku nie mogą być powoływane jako podstawa ograniczenia praw i wolności, przysługujących z mocy prawa krajowego.

 

Skarga indywidualna

Prawo do składnia skargi indywidualnej jest fundamentem, na którym opiera się cały europejski system ochrony praw człowieka. Zgodnie z artykułem 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (prawo do jej składania ma: "każda osoba fizyczna, organizacja pozarządowa lub grupa jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia praw zawartych w Konwencji lub jej Protokołach(...)".

 

Przesłanki materialne skargi indywidualnej

Termin wniesienia skargi

Skarga indywidualna powinna być wniesiona w terminie sześciu miesięcy od wydania ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ państwa. Termin „ostateczne” odnosi się do tego rozstrzygnięcia, które zostało wydane w wyniku korzystania przez powoda z ostatniego na gruncie prawa wewnętrznego z dostępnych i skutecznych środków ochrony. Termin biegnie od daty  wydania ostatecznego orzeczenia  przez najwyższy sąd krajowy  lub inny organ rozstrzygający w danej sprawie lub daty, w której to skarżącemu lub pełnomocnikowi skarżącego.  Jeżeli w danej sprawie nie istnieją skuteczne środki odwoławcze, termin sześciu miesięcy biegnie od daty działania, zdarzenia lub orzeczenia będących przedmiotem skargi. Bieg sześciu miesięcy zostaje przerwany jedynie poprzez przesłanie do Trybunału kompletnej skargi spełniającej wymogi określone w art. 47 Regulaminu Trybunału. Termin ten upływa po sześciu miesiącach , nawet jeżeli ostatni tydzień tego okresu wypada w niedziele lub dzień wolny od pracy.  Formularz skargi oraz wszystkie niezbędne informacje o dokumenty muszą zostać wysłane do Trybunału najpóźniej w ostatnim dniu sześciomiesięcznego terminu. Należy zatem upewnić się , że skarga została nadana w odpowiednim czasie.



Najczęściej zadawane pytania

1.       Kto może wnieść skargę do Trybunału?
Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zgodnie z zapisem art. 34 Konwencji jest "... każda osoba, organizacja pozarządowa lub grupa jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez państwo praw zawartych w Konwencji lub jej Protokołach".

2.       Co może być przedmiotem skargi?
Przedmiotem skargi może być tylko naruszenie tego prawa, którego ochronę gwarantuje Konwencja. Jeżeli skarga nie daje się pogodzić z postanowieniami Konwencji lub jej Protokołów, Trybunał uzna ją za niedopuszczalną.

3.       Przeciwko komu mogę wnieść skargę
Przedmiotem skargi może być jedynie działanie państwa lub akt władzy publicznej. Skarżymy pańtwo. Trybunał nie zajmie się skargami wnoszonymi przeciwko osobom fizycznym lub organizacjom prywatnym, chyba , że wykonują one zdania z zakresu władzy publicznej. Należy również pamiętać o tym, że w przypadku Polski Trybunał rozpatrzy tylko takie sprawy, które miały miejsce po dniu 30 kwietnia 1993 r. Jest to dla Polaków data wyznaczająca początek objęcia jurysdykcją Trybunału naszych praw i wolności gwarantowanych Konwencją

4.       Jaki jest termin złożenia skargi?
Skarżący może wnieść skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w ciągu sześciu miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji, będącej podstawą do wystąpienia ze skargą. Jeżeli skarga wpłynie do Strasburga po upływie tego terminu, zostanie przez Trybunał odrzucona ze względów formalnych.

5.       Czy mogę pisać pisma do Trybunału w języku ojczystym?

Językami oficjalnymi Trybunału są francuski i angielski, ale funkcjonują przy nim jednostki odpowiedzialne za tłumaczenia. Stąd też zarówno list jak i skargę możemy napisać w języku polskim. Należy jednak pamiętać o tym, przedstawiciele państw mają obowiązek posługiwać się jednym z oficjalnych języków Trybunału. Dla skarżącego wiąże się to z tym, że replikę odpowiedzi państwa na skargę otrzyma w języku angielskim lub francuskim. Trybunał nie dokonuje tłumaczeń.

6.       Jaką czynność uznaje się za datę wniesienia skargi?
Data wysłania skargi uznawana jest za datę wniesienia skargi.

 

7.       Jakie informacje muszę podać w formularzu skargi?

Pobierz formularz skargi (PL)

Okienko na kod kreskowy

Jeżeli już wcześniej prowadzili Państwo korespondencję z Trybunałem związaną z niniejszą skargą i jeżeli otrzymali już Państwo zestaw kodów kreskowych, jedną z przesłanych etykietek z kodem należy nakleić w okienku znajdującym się w lewej górnej części pierwszej strony formularza.

A. Skarżący

A.1. Osoba fizyczna

Ta część dotyczy tylko skarżących będących osobami fizycznymi. Jeżeli skarżącym jest osoba prawna, czyli na przykład spółka lub stowarzyszenie, należy wypełnić część A.2.

1-9. Jeżeli jedną skargę pragnie złożyć więcej niż jedna osoba, zawarte w tych punktach informacje osobowe należy przesłać dla każdego dodatkowego skarżącego na oddzielnej stronie. Skarżącym należy przypisać kolejne numery. Więcej informacji znajdą Państwo poniżej, w punkcie „Skargi grupowe lub skargi składane przez wielu skarżących”.

6. Adres: Oprócz adresu adwokata lub radcy prawnego albo innego pełnomocnika, skarżący ma obowiązek podać swój adres zamieszkania w celu umożliwienia skontaktowania się z nim w razie potrzeby. Skarżący nieposiadający stałego miejsca zamieszkania może podać adres skrytki pocztowej albo adres do korespondencji (np. dane kontaktowe zaprzyjaźnionej osoby) wraz z wyjaśnieniem.

A.2. Jednostki organizacyjne

Ta część dotyczy skarżących będących osobami prawnymi, czyli spółek, organizacji pozarządowych, stowarzyszeń itp. Jeżeli ta część formularza została wypełniona, należy również wypełnić część D.1.

10-16. Należy podać nazwę oraz dane kontaktowe skarżącego. Jeżeli jedną skargę pragnie złożyć więcej niż jedna osoba prawna, należy skarżącym przypisać kolejne numery, a ich dane przesłać na oddzielnych stronach.

11. Numer rejestru: należy podać numer rejestru skarżącego, jeżeli taki został nadany (np. numer KRS).

12. Dla łatwiejszej identyfikacji skarżącego należy również podać datę rejestracji, utworzenia lub zawiązania jednostki organizacyjnej.

 

Skargi grupowe lub skargi składane przez wielu skarżących

Jeżeli skarżący lub pełnomocnik wnoszą w imieniu wielu skarżących kilka skarg dotyczących różnych zarzutów, dla każdej ze skarg należy wypełnić odrębny formularz skargi podając wszystkie wymagane informacje oraz załączając, do każdej ze skarg, kopie wszelkich odpowiednich dokumentów.

Gdy liczba skarżących przekracza pięć osób, pełnomocnik, oprócz formularzy skargi oraz kopii dokumentów, musi załączyć tabelkę zawierającą dane osobowe i kontaktowe wszystkich skarżących. W/w tabelka jest dostępna na stronie internetowej Trybunału (www.echr.coe.int/applicants). W przypadku gdy pełnomocnik jest adwokatem lub radcą prawnym tabelka ta musi być przesłana również w formie elektronicznej (na płycie CD lub pamięci USB /pendrive).

Jeżeli sprawa dotyczy znacznej liczby osób lub skarg, Kancelaria może poprosić skarżących lub ich pełnomocników o przesłanie ich stanowisk pisemnych, deklaracji lub dokumentów drogą elektroniczną lub w inny określony sposób. Kancelaria może również wskazać inne środki komunikacji mające na celu szybsze i skuteczniejsze rozpatrzenie skarg.

Niezastosowanie się do zaleceń Kancelarii w zakresie formy i sposobu przedstawienia skarg grupowych oraz skarg wnoszonych przez wielu skarżących może spowodować, że skargi nie zostaną rozpatrzone przez Trybunał (patrz art. 47 §§ 5.1 i 5.2 Regulaminu).

B. Państwo/państwa, przeciwko któremu/którym skierowana jest skarga.

17. Należy zakreślić pole/pola odpowiadające państwu/państwom, przeciwko któremu/którym skierowana jest skarga. Chodzi o kraj/kraje, który/które Państwa zdaniem ponosi/ponoszą odpowiedzialność za sytuację, na którą się Państwo skarżą. Proszę pamiętać, że zarzuty podnoszone w skardze mogą być kierowane jedynie przeciwko państwom figurującym na tej liście, gdyż są one sygnatariuszami Konwencji

C. Pełnomocnik (pełnomocnicy) osoby fizycznej

Osoba wyznaczona do reprezentowania skarżącego składa podpis w okienku nr 35, a skarżący w okienku nr 33.

C.1. Pełnomocnik niebędący adwokatem lub radcą prawnym

18-25. Osoby składające skargę, które zadecydują, że nie chcą lub nie są w stanie same uczestniczyć w postępowaniu przed Trybunałem, na przykład ze względu na stan zdrowia lub stopień niepełnosprawności, mogą być reprezentowane przez osobę bez wykształcenia prawniczego. Na przykład rodzic może reprezentować swoje dziecko; opiekun prawny, członek rodziny lub partner(ka) mogą reprezentować bliską osobę, jeżeli osobiste uczestnictwo w postępowaniu mogłoby dla niej stanowić trudność z powodów praktycznych lub zdrowotnych (na przykład skarżący znajduje się w szpitalu, areszcie lub więzieniu). W takim wypadku należy wskazać na jakiej podstawie dana osoba działa jako pełnomocnik, wskazać więź ze skarżącym a także podać jego dane osobowe i kontaktowe.

C.2. Adwokat lub radca prawny

26-32. Należy podać imię, nazwisko oraz pełne dane kontaktowe adwokata lub radcy prawnego, który reprezentuje przed Trybunałem osobę składającą skargę. Na etapie składania skargi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie jest konieczne, choć może być zalecane. Gdy procedura rozpatrywania skargi dochodzi do etapu, na którym wymagana jest reprezentacja skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego, skarżący jest o tym informowany. Na tym etapie postępowania – gdy Trybunał zadecyduje o zawiadomieniu Rządu o wniesieniu skargi i poprosi o przedstawienie pisemnego stanowiska – skarżący, który nie jest w stanie sam pokryć kosztów adwokata lub radcy prawnego, może ubiegać się o pomoc prawną. Pomoc prawna może być przyznana, jeżeli jest uznana za niezbędną dla prawidłowego przebiegu postępowania. Skarżący zostaje o tym poinformowany w odpowiednim momencie.

C.3. Pełnomocnictwo

W tej rubryce wymagane są oryginalne podpisy.

33. Chcąc udzielić pełnomocnikowi prawa do działania w jej imieniu, osoba fizyczna składająca skargę musi osobiście podpisać pełnomocnictwo. Wyjątkiem jest przypadek, gdy skarżący nie może sam udzielić pełnomocnictwa z powodu zbyt młodego wieku lub braku zdolności do czynności prawnych. W takim wypadku pełnomocnictwo udzielone adwokatowi lub radcy prawnemu musi być podpisane przez przedstawiciela skarżącego.

34 i 36. W tej rubryce należy wpisać datę podpisania pełnomocnictwa przez skarżącego i jego pełnomocnika.

35. Pełnomocnik ustanowiony przez skarżącego do reprezentowania go w postępowaniu przed Trybunałem, będący lub nie adwokatem lub radcą prawnym, musi podpisać pełnomocnictwo na znak, że przyjmuje umocowanie. W przypadku braku podpisu pełnomocnika, kancelaria Trybunału będzie kontynuować korespondencję wyłącznie ze skarżącym, ze względu na brak potwierdzenia, że pełnomocnik zaakceptował umocowanie.

Nie należy nadsyłać pełnomocnictwa na osobnym formularzu: wszystkie niezbędne informacje, takie jak dane osobowe i kontaktowe zainteresowanych osób, powinny się znajdować w formularzu skargi. Składając skargę zarówno skarżący jak i jego pełnomocnik mają obowiązek złożyć podpis w rubrykach 33 i 35 Formularza skargi, w części „Pełnomocnictwo”. Adwokat lub radca prawny nie powinien zalączać osobnego dokumentu pełnomocnictwa, chyba że zaistnieje nadzwyczajne okoliczności. Trybunał będzie przyjmował formularze pełnomocnictwa na osobnych arkuszach wyłącznie w sytuacji, gdy skarżący zmienia pełnomocnika lub wyznacza pełnomocnika po wniesieniu skargi. W tym celu należy wykorzystać formularz pełnomocnictwa znajdujący się na stronie internetowej Trybunału, zawiera on wszystkie niezbędne informacje. Nadesłanie osobnego pełnomocnictwa, bez odpowiednio umotywowanej przyczyny spowoduje odrzucenie skargi ze względu na naruszenie artykułu 47 Regulaminu.

D. Osoba uprawniona do reprezentacji jednostki organizacyjnej

D.1. Osoba reprezentująca jednostkę organizacyjną

37-44. Skarżąca jednostka organizacyjna, działa poprzez osobę uprawnioną do występowania w jej imieniu, z którą Trybunał może prowadzić korespondencję: na przykład osoba zarządzająca spółką, prezes lub dyrektor. Osoba ta winna przedstawić tytuł do reprezentacji, który upoważnia ją do występowania w imieniu jednostki organizacyjnej, np. w zależności od praktyki w danym kraju: kopię wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego lub Izby handlowej, kopię zaświadczenia (aktu) notarialnego lub protokołu organu zarządzającego. Jeśli tytuł do reprezentacji jest niedostępny, należy podać przyczynę.

W tej sekcji, należy podać imię, nazwisko oraz pełne dane kontaktowe osoby reprezentującej jednostkę organizacyjną lub adwokata lub radcy prawnego umocowanego do działania w imieniu jednostki organizacyjnej.

Jeśli osoba reprezentująca jednostkęorganizacyjną jest również adwokatem lub radcą prawnym działającym w jej imieniu, należy to wyraźnie wskazać w tej części i w części D.2. oraz dostarczyć odpowiedni dokument.

D.2. Adwokat lub radca prawny

Należy podać imię, nazwisko oraz pełne dane kontaktowe adwokata lub radcy prawnego, który reprezentuje przed Trybunałem jednostkę organizacyjną składającą skargę. Na etapie składania skargi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie jest konieczne, choć może być zalecane. Gdy procedura rozpatrywania skargi dochodzi do etapu, na którym wymagana jest reprezentacja skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego, skarżący jest o tym informowany.

Adwokat lub radca prawny wyznaczony przez jednostkę organizacyjną składa podpis w okienku 54, a przedstawiciel statutowy jednostki organizacyjnej w okienku 52.

D.3. Pełnomocnictwo

W tej rubryce wymagane są oryginalne podpisy.

52. Osoba reprezentująca jednostkę organizacyjną musi w tym okienku osobiście złożyć podpis, aby umocować adwokata lub radcę prawnego do działania w jej imieniu.

53 i 55. W tych okienkach należy wpisać datę podpisania pełnomocnictwa przez jednostkę organizacyjną składającą skargę i jej pełnomocnika.

54. Adwokat lub radca prawny, upoważniony przez jednostkę organizacyjną do wniesienia skargi do Trybunału musi podpisać pełnomocnictwo na znak, że przyjmuje umocowanie. W przypadku braku podpisu pełnomocnika, kancelaria Trybunału może kontynuować korespondencję wyłącznie ze skarżącą jednostką organizacyjną, ze względu na brak potwierdzenia, że pełnomocnik przyjął umocowanie.

Nie należy nadsyłać pełnomocnictwa na osobnym formularzu: wszystkie niezbędne informacje, takie jak dane osobowe i kontaktowe, powinny się znajdować w formularzu skargi. Składając skargę zarówno przedstawiciel jednostki organizacyjnej jak i jego pełnomocnik mają obowiązek złożyć podpis w rubrykach 52 i 54 Formularza skargi, w części „Pełnomocnictwo”. Adwokat lub radca prawny nie powinien zalączać osobnego dokumentu pełnomocnictwa, chyba że zaistnieją nadzwyczajne okoliczności. Trybunał będzie przyjmował formularze pełnomocnictwa na osobnych arkuszach wyłącznie w sytuacji, gdy skarżący zmienia pełnomocnika lub wyznacza pełnomocnika po wniesieniu skargi. W tym celu należy wykorzystać formularz pełnomocnictwa znajdujący się na stronie internetowej Trybunału: zawiera on wszystkie niezbędne informacje. Nadesłanie osobnego pełnomocnictwa nadesłane do Trybunału osobno, bez odpowiednio umotywowanej przyczyny spowoduje odrzucenie skargi ze względu na naruszenia artykułu 47 Regulaminu.

 

E, F i G: Przedmiot skargi

56-63. Należy wyrażać się zwięźle. Proszę podać najważniejsze informacje dotyczące Państwa sprawy: kluczowe fakty, decyzje i orzeczenia oraz wskazać, w jaki sposób naruszono Państwa prawa. Należy pominąć okoliczności nieistotne dla sprawy oraz wątki drugorzędne. Nie należy zamieszczać zbyt długich cytatów, zawsze bowiem istnieje możliwość odesłania do odpowiedniego, załączonego dokumentu. Fakty oraz zarzuty należy przedstawić w przeznaczonych do tego celu rubrykach formularza skargi. Umożliwi to Trybunałowi określenie rodzaju i przedmiotu skargi bez odwoływania się do innych dokumentów. Powyższe informacje, dotyczące Państwa skargi są niezbędne dla skutecznego i sprawnego filtrowania skarg. Wszystkie informacje powinny figurować w odpowiednich rubrykach formularza, a nie w załącznikach. Należy przedstawić stan faktyczny sprawy, zarzuty oraz wszelkie informacje potwierdzające spełnienie kryteriów dopuszczalności w sposób przejrzysty, zwięzły i czytelny, pomijając szczegóły nieistotne dla sprawy. Nie należy również wpisać wyłącznie „ patrz aneks”. Należy opisać istotne dla sprawy fakty, organiczając się do przewidzianego w tym celu pola. W przeciwnym razie, Trybunał nie przystąpi do rozpatrzenia sprawy.

Jeśli zajdzie potrzeba, do formularza skargi mogą Państwo dołączyć w aneksie (na osobnych stronach), informacje uzupełniające lub wyjaśnienia. Ich objętość nie może przekroczyć 20 stron, w które nie wlicza się załączonych kopii orzeczeń i innych dokumentów. Oznacza to, że wyżej wymienione 20 stron nie powinny stanowić kontynuacji opisu stanu faktycznego zawartego w formularzu skargi, a jedynie uzupełnienie zwięzłego opisu stanu faktycznego, zarzutów oraz wszelkich informacji potwierdzających spełnienie kryteriów dopuszczalności już figurujących w odpowiednich rubrykach formularza skargi. Nie należy również wpisywać w tym aneksie nowych zarzucanych naruszeń Konwencji, możliwe jest jedynie dodatkowe uzasadnienie naruszeń podniesionych już w formularzu skargi.

Należy pamiętać, że jeżeli Trybunał postanowi poinformować Rząd o wniesieniu skargi prosząc go o przedstawienie pisemnego stanowiska w sprawie dopuszczalności oraz meritum skargi, zostaną Państwo poproszeni o przesłanie szczegółowej odpowiedzi na pisemne stanowisko rządu.

Wszelkie dodatkowe wyjaśnienia muszą być czytelne i dodatkowo muszą spełniać poniższe wymogi:

§ jeżeli są pisane pismem maszynowym, należy użyć czcionki o wielkości 12 w części głównej tekstu oraz 10 w odnośnikach na dole strony;

§ aneksy muszą mieć format A4 z marginesem, co najmniej 3,5 cm;

§ muszą mieć ponumerowane kolejno strony i

§ paragrafy winny być wydzielone i ponumerowane.

 

Z zasady wszystkie informacje zawarte w formularzu skargi oraz w dokumentach przesłanych do kancelarii, w tym również informacje dotyczące skarżącego lub osób trzecich, są jawne. Ponadto, informacje te mogą być umieszczone w HUDOC, czyli dostępnej przez internet bazie danych Trybunału, jeżeli zostaną one zawarte w opisie stanu faktycznego sporządzonego w przypadku poinformowania Rządu o wniesieniu skargi, w treści postanowienia o dopuszczalności skargi, w postanowieniu o skreśleniu skargi z listy spraw lub w wyroku. Dlatego też należy podać dokładne informacje dotyczące Państwa lub osób trzecich jedynie w zakresie niezbędnym do zrozumienia sprawy.

Równocześnie, jeżeli Państwo nie życzą sobie ujawnienia swojej tożsamości, należy to zaznaczyć i wskazać przyczyny uzasadniające odstąpienie od zasady publicznego dostępu do informacji w postępowaniu przez Trybunałem. Trybunał może zezwolić na zachowanie anonimowości jedynie w wyjątkowych i odpowiednio uzasadnionych przypadkach.

 

E. Opis stanu faktycznego

57-58. Proszę wyrażać się jasno i zwięźle. Daty należy podawać precyzyjnie.

Fakty należy przedstawić w porządku chronologicznym.

Jeżeli Państwa zarzuty dotyczą kilku różnych zagadnień (na przykład kilku odrębnych postępowań), proszę przedstawić każde z nich oddzielnie.

Na poparcie Państwa skargi należy przedstawić odpowiednie dokumenty, a w szczególności kopie stosownych orzeczeń oraz kopie wszelkich dokumentów związanych z postępowaniem będącym przedmiotem Państwa skargi – jak na przykład nakaz eksmisji lub decyzję o deportacji. Należy również załączyć wszelkie dokumenty potwierdzające stawiane przez Państwa zarzuty, takie jak dokumentację medyczną, zeznania świadków, protokoły, akty własności czy też potwierdzenie okresów pozbawienia wolności. Jeżeli nie mogą Państwo uzyskać kopii niektórych dokumentów, należy przedstawić odpowiednie wyjaśnienia.

F. Opis zarzucanych naruszeń Konwencji i/lub Protokołów wraz z uzasadnieniem.

59-60. Dla każdego z podnoszonych zarzutów należy wskazać, który z artykułów Konwencji lub Protokołów dodatkowych został naruszony i krótko wyjaśnić, na czym polegało domniemane naruszenie.

Proszę przedstawić w sposób jasny i dokładny podnoszony przez Państwa zarzut naruszenia Konwencji. Należy wskazać, na które z postanowień Konwencji Państwo się powołują oraz wyjaśnić, w jakiej mierze przedstawione przez Państwa wydarzenia świadczą o naruszeniu tego postanowienia. Wyjaśnienia należy przedstawić dla każdego z podnoszonych przez Państwa zarzutów.

Przykład :

Artykuł 6 § 1 : nastąpiła przewlekłość postępowania cywilnego dotyczącego mojego wniosku o odszkodowanie. Postępowanie toczyło się ponad 10 lat, od 10 stycznia 2002 r do 25 kwietnia 2012 r.

G. Zgodność z kryteriami dopuszczalności wynikającymi z art. 35 § 1 Konwencji

(Informacje dotyczące wykorzystania krajowych środków odwoławczych oraz zachowania terminu sześciu miesięcy)

61. W tej części formularza należy wykazać, że przed złożeniem skargi do Trybunału wykorzystali Państwo wszystkie możliwości naprawy domniemanego naruszenia Konwencji przed sądami krajowymi. Oznacza to, że należy udowodnić, że wyczerpali Państwo wszystkie skuteczne i dostępne krajowe środki odwoławcze.

Dla każdego z podnoszonych zarzutów należy podać:

§ dokładną datę ostatecznego orzeczenia, nazwę sądu lub organu oraz rodzaj orzeczenia;

§ daty orzeczeń wydanych przez sądy niższych instancji, które doprowadziły do wydania ostatecznego orzeczenia i

§ sygnaturę akt w postępowaniu krajowym.

 

Proszę pamiętać o załączeniu kopii wszystkich orzeczeń wydanych przez sądy lub inne władze rozstrzygające w kolejności od najniższej instancji do najwyższej. Należy również załączyć kopie Państwa wniosków lub pozwów kierowanych do poszczególnych sądów, celem wykazania, że zarzuty stanowiące przedmiot skargi były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed organami  krajowymi.

Należy też wykazać, że wnoszą Państwo sprawę do Trybunału w nieprzekraczalnym terminie sześciu miesięcy od daty ostatecznego orzeczenia. Wskazanie dokładnej jego daty jest więc niezwykle ważne. Na dowód powyższego muszą Państwo również dołączyć opatrzoną datą kopię orzeczenia lub, jeżeli nie otrzymali Państwo odpisu tego orzeczenia w dniu jego wydania lub opublikowania, kopię dokumentu potwierdzającego datę doręczenia (na przykład kopię dokumentu doręczenia, kopię listu poleconego lub kopię koperty). Jeżeli nie dysponowali Państwo żadnym innym środkiem odwoławczym, należy wykazać, że skarga jest składana do Trybunału w nieprzekraczalnym terminie sześciu miesięcy od daty zdarzenia, zastosowanego środka lub orzeczenia, na które się Państwo skarżą. Należy w tym przypadku dołączyć kopię dokumentu określającego ową datę.

62-63. Proszę podać, czy istniały inne możliwości odwołania lub skuteczne środki prawne, które nie zostały wykorzystane. Jeżeli tak, proszę podać przyczyny, dla których nie wykorzystali Państwo wszystkich możliwości.

Bardziej szczegółowe informacje praktyczne dotyczące wyczerpania krajowych środków odwoławczych oraz zachowania terminu sześciu miesięcy są dostępne w Praktycznym przewodniku po kryteriach dopuszczalności skargi, dostępnym na stronie Trybunału (www.echr.coe.int/applicants).

H. Informacje dotyczące postępowania przed innym organami międzynarodowymi (jeżeli takie było lub jest prowadzone)

64-65. Proszę sprecyzować, czy którykolwiek z zarzutów podniesionych w skardze został przedstawiony w postępowaniu wyjaśniającym lub ugodowym przed innymi organami międzynarodowymi, takimi jak Organizacja Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowa Organizacja Pracy lub Komitet Praw Człowieka przy ONZ lub międzynarodowa komisja arbitrażowa. Jeżeli tak, proszę podać nazwę odpowiedniej organizacji, daty i wszystkie szczegóły związane z prowadzonym postępowaniem oraz informację o podjętych decyzjach. Należy również załączyć kopie zapadłych decyzji oraz kopie wszelkich stosownych dokumentów.

66-67. Wcześniejsze skargi składane do Trybunału (zakończone lub w toku):

Należy również sprecyzować, czy skarżący wnosił już wcześniej skargi do Trybunału, a jeżeli tak, należy podać ich numery. Informacje te są istotne, gdyż ułatwią Trybunałowi odpowiednie przyporządkowanie, archiwizowanie i prowadzenie akt poszczególnych skarg składanych przez tego samego skarżącego.

I. Lista załączonych dokumentów

68. W tej rubryce należy sporządzić listę wszystkich dokumentów wymienionych w częściach E, F, G i H formularza skargi, a także tych, które Trybunał winien według Państwa wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu skargi. Dokumenty te, przedstawione na poparcie Państwa zarzutów naruszenia Konwencji (np. protokoły, zeznania świadków, dokumentacja medyczna itp.), muszą być wymienione w porządku chronologicznym i ponumerowane zgodnie z pozycją na liście. Przy każdym dokumencie umieszczonym na liście należy wpisać odpowiadający mu numer strony tak, aby Trybunał mógł łatwiej odnaleźć odpowiedni załącznik. Jeśli zabraknie miejsca w formularzu, można dodać dodatkową kartkę.

Załączone kopie dokumentów muszą być kompletne i czytelne.

Żaden dokument nie zostanie Państwu zwrócony, dlatego w Państwa interesie leży załączenie kopii dokumentów, a nie oryginałów.

Należy KONIECZNIE :

 

§ uporządkować dokumenty według dat i poszczególnych postępowań,

§ ponumerować kolejno strony i

§ NIE NALEŻY zszywać, sklejać ani oprawiać dokumentów.

 

UWAGA: Państwa obowiązkiem jest podjęcie w odpowiednim czasie wszystkich koniecznych kroków w celu uzyskania wszelkich informacji i dokumentów niezbędnych do złożenia kompletnej skargi. Jeżeli do skargi nie zostały dołączone wszystkie wymagane dokumenty, skarga będzie uznana za niekompletną i nie zostanie rozpatrzona przez Trybunał, chyba że przedstawili Państwo przekonujące wyjaśnienia uzasadniające, dlaczego załączenie wszystkich niezbędnych dokumentów nie było możliwe.

Zwracamy uwagę Państwa na fakt, iż ze względów bezpieczeństwa, skargi zawierające podejrzane przedmioty będą niszczone.

Oświadczenie i podpis

Ta rubryka powinna zawierać oryginalne podpisy.

70-71. Oświadczenie musi być podpisane przez każdego ze skarżących lub wyznaczonego pełnomocnika. Formularz skargi nie może być podpisany przez żadną inną osobę.

Wskazanie adresata korespondencji

72. Kancelaria może prowadzić korespondencję tylko z jednym skarżącym lub jednym pełnomocnikiem skarżącego (skarżących). Dlatego też w przypadku większej liczby skarżących, którzy nie wyznaczyli pełnomocnika, należy wskazać jednego skarżącego, do którego będzie kierowana korespondencja. Jeżeli natomiast skarżący ma więcej niż jednego pełnomocnika, należy wskazać tego pełnomocnika, do którego Trybunał będzie kierował korespondencję.

 

Pobierz oficjalny dokument "Informacja dodatkowa dla osób składających skargę przeciwko Polsce" (PL)

Pobierz wyciąg z Regulaminu Trybunału (art. 47) (PL)

Pobierz oficjalny dokument "Informacja o skargach grupowych" (PL)

Wzór pełnomocnictwa (PL)

Pytania i odpowiedzi (PL)

8.   Czy mogę liczyć na jakąkolwiek pomoc prawną w postępowaniu przed Trybunałem?
Skarżący nie będący w stanie opłacić prawnika, po uprzednim wykazaniu tego przed Trybunałem mogą ubiegać się o przyznanie pomocy prawnej dla prawidłowego prowadzenia sprawy. Wiąże się to oczywiście z dostarczeniem przez skarżącego oświadczenia o:
- posiadanym majątku,
- dochodach,
- zobowiązaniach finansowych
oraz potwierdzenia tych danych przez odpowiedni urząd. W przypadku Polski jest to Urząd Skarbowy właściwy dla stałego miejsca zamieszkania. Cała ta procedura może mieć miejsce po otrzymaniu przez skarżącego repliki odpowiedzi państwa. Do tego momentu jest on skazany na własną inicjatywę w tym względzie.

9.   Na co powinienem szczególnie zwrócić uwagę pisząc skargę do Trybunału?
Należy pamiętać o tym, ze w skardze nie można odwoływać się do treści wyroku wydanego na niekorzyść skarżącego. Trybunał nie jest bowiem jeszcze jednym sądem w toku instancji, który ma kontrolować, czy wyrok był sprawiedliwy. Należy to wyłącznie do sądów krajowych. Zadanie Trybunału ogranicza się w takich sprawach do oceny, czy wyrok został wydany w drodze rzetelnego procesu sądowego z zachowaniem wszystkich gwarancji zawartych w art. 6 Konwencji. O tym warunku skarżący muszą szczególnie pamiętać. Skargi ograniczającej się do zarzutu, że wyrok był niesprawiedliwy nie należy więc w ogóle wysyłać do Strasburga, ponieważ i tak zostanie odrzucona.

10.   Czy muszę ujawniać swoją tożsamość w postępowaniu publicznym przed Trybunałem?
Może zdarzyć się tak, że wnosząc skargę do Trybunału z jakichś względów nie będziemy chcieli publicznie ujawniać naszej tożsamość. Taka możliwość jest dopuszczalna. Należy jednak poinformować o tym już w samej skardze i przedstawić racjonalne argumenty motywujące nasze odstąpienie od zasady publicznego dostępu do informacji w postępowaniu przed Trybunałem.

 

11.   Na czym polega zasada publiczności rozpraw przed Trybunałem?
Toczące się przed Trybunałem rozprawy mają charakter publiczny. Ich jawność może być wyłączona z powodu np. ochrony życia prywatnego, ze względu na bezpieczeństwo państwowe czy porządek publiczny. Obowiązująca w Trybunale zasada publiczności rozpraw pociąga za sobą skutki tego rodzaju, że od momentu rejestracji skargi, wszystkie związane z nią dokumenty powinny być publicznie dostępne. Wyjątek stanowią tu jedynie dokumenty związane z negocjacjami ugodowymi.

12.   Czym kończy się postępowanie przed Trybunałem?
Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka kończy się orzeczeniem wydanym przez Izbę rozpatrującą daną sprawę. Orzeczenie to jest odpowiedzią na pytanie czy nastąpiło naruszenie Konwencji i w jaki sposób. Izba orzeka w nim także o zadośćuczynieniu oraz o kosztach i wydatkach.

13.   Jakie są skutki prawne orzeczeń Trybunału?
Wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka są ostateczne, jednak nie uchylają automatycznie, naruszających Konwecję orzeczeń sądów krajowych. W przypadku stwierdzenia przez Trybunał naruszenia przez państwo postanowień Konwencji, na państwach spoczywa obowiązek dostosowania sytuacji prawnej i faktycznej do jej wymogów. Może to być np. wznowienie procesu, wydanie decyzji o wypłaceniu odszkodowania, zwolnienie z aresztu, a nawet zmiana przepisów prawnych. Jeżeli żadne działanie tego rodzaju nie może być zrealizowane Trybunał orzeka, gdy zachodzi taka potrzeba , słuszne zadośćuczynienie pokrzywdzonej stronie. Organem odpowiedzialnym za egzekucję orzeczeń jest Komitet Ministrów Rady Europy.


Zapraszamy do kontaktu z naszym biurem: tel. 94 3471317 lub e-mail: m.skrzypek@biznes.koszalin.pl

Stronę odwiedziło:133671 osób

Projekt i realizacja:Baltic Trade